तुमच्या पोर्टफोलिओसाठी तुम्ही कोणत्या प्रकारच्या गुंतवणुकीचा विचार करू शकता?

गुंतवणुकीद्वारे तीन प्रकारे पैसे कमावता येतात: एक, ते एखाद्याला (मग ते सरकार असो किंवा व्यवसाय) व्याजावर पैसे देऊ शकतात; दुसरे, ते एखाद्या व्यवसायाचे अंश-मालक बनू शकतात, जसे की एखाद्या विशिष्ट कंपनीचे शेअर्स खरेदी करणे; आणि शेवटी, रिअल इस्टेट किंवा सराफा यांसारख्या मालमत्तेची खरेदी करून ज्याचे मूल्य कालांतराने वाढते. गुंतवणुकीचे विश्व या तीन घटकांवर उकळते, म्हणजे निश्चित उत्पन्न (बॉन्ड), इक्विटी (साठा), सोने आणि रोख आणि रोख समतुल्य किंवा मनी मार्केट उपकरणे.

हा लेख तुम्हाला गुंतवणुकदारासाठी उपलब्ध असलेल्या विविध प्रकारच्या गुंतवणुकीबद्दल मार्गदर्शन करेल.

बचत करण्यापेक्षा गुंतवणूक चांगली का आहे?

गुंतवणुकीत गुंतवणूकदाराच्या भविष्याची गुरुकिल्ली असते. ते त्यांची स्वप्ने आणि वास्तव यांच्यातील अंतर कमी करण्यात मदत करतात. गुंतवणुकीचे काही फायदे खालीलप्रमाणे आहेत*:

  1. तुमची आर्थिक उद्दिष्टे गाठण्यासाठी:घर खरेदी असो किंवा कार खरेदी असो, किंवा तुमच्या मुलाच्या शिक्षणासाठी किंवा लग्नासाठी पैसे भरणे असो किंवा तुमच्या निवृत्तीचे नियोजन असो, गुंतवणूक तुम्हाला तुमची आर्थिक उद्दिष्टे आणि उद्दिष्टे पूर्ण करण्यात मदत करू शकते. तुमची दीर्घकालीन उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी तुमचे भांडवल गुंतवणे हा सर्वात इष्टतम मार्ग आहे.
  2. महागाईवर मात करण्यासाठी:तुमचे पैसे गुंतवल्याने तुम्हाला महागाईवर मात करण्यासही मदत होते. जर तुम्ही गुंतवणूक न करणे आणि तुमचे पैसे नियमित बचत खात्यात ठेवणे निवडले तर, महागाईमुळे तुमच्या पैशाची क्रयशक्ती कालांतराने कमी होऊ शकते. अशाप्रकारे, तुमच्या पैशाच्या किमतीचा विमा काढण्यासाठी, महागाईला मारक परतावा मिळवण्याची क्षमता असलेल्या आर्थिक उत्पादनांमध्ये गुंतवणूक करणे अर्थपूर्ण आहे.
  3. लक्षणीय परतावा मिळविण्यासाठी:गुंतवणुकीचे मार्ग जसे की स्टॉक किंवा  म्युच्युअल फंड **  मध्ये बचत खाते किंवा बँक मुदत ठेवींपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त परतावा मिळण्याची क्षमता आहे.

गुंतवणुकीचे विविध प्रकार

गुंतवणूक सामान्यत: दोन व्यापक छत्राखाली येते – वाढ-केंद्रित गुंतवणूक आणि निश्चित-उत्पन्न गुंतवणूक. वाढ-केंद्रित गुंतवणूक पर्यायाचा उद्देश कालांतराने भांडवलाचे मूल्य वाढवणे हा असतो, तर स्थिर-उत्पन्न गुंतवणूक पर्यायाचा उद्देश उत्पन्नाचा स्थिर (आणि कधीकधी वाढणारा) प्रवाह प्रदान करणे आहे जे एकतर गुंतवणूकदारांना दिले जाऊ शकते किंवा पुन्हा गुंतवणूक केली जाऊ शकते. गुंतवणुकीचे मूळ मूल्य कायम ठेवण्यासाठी.

या दोन गुंतवणुकीच्या शैलींतर्गत गुंतवणुकीचे विविध प्रकार समजून घेऊया:

1. म्युच्युअल फंड गुंतवणूक

म्युच्युअल फंड ही आर्थिक साधने आहेत जी विविध गुंतवणूकदारांकडून रोखे जसे की स्टॉक (इक्विटी), बाँड, मनी मार्केट इन्स्ट्रुमेंट्स इत्यादींमध्ये  गुंतवणूक करण्यासाठी पैसे गोळा करतात. म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीवरील परतावा  हा फंडाच्या अंतर्निहित मालमत्तेच्या बाजारातील कामगिरीवर आधारित असतो. गुंतवणूकदार म्युच्युअल फंडात एकतर  SIP  (सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन) किंवा लंपसम मोडद्वारे गुंतवणूक करू शकतात. 

जोखीम प्रोफाइल, गुंतवणुकीचे क्षितिज आणि आर्थिक उद्दिष्टांनुसार, गुंतवणूकदार   त्यांच्याकडे उपलब्ध असलेल्या विविध प्रकारच्या म्युच्युअल फंडांमधून निवडू शकतो. मोठ्या प्रमाणावर म्युच्युअल फंडाचे सहा प्रकार आहेत, म्हणजे ग्रोथ किंवा  इक्विटी फंड , लिक्विड किंवा मनी मार्केट फंड, फिक्स्ड इनकम किंवा  डेट फंड , हायब्रिड किंवा  बॅलन्स फंड ,  इंडेक्स फंड आणि  टॅक्स सेव्हिंग फंड . म्युच्युअल फंड गुंतवणूकदारांना त्यांची आर्थिक उद्दिष्टे साध्य करण्यात मदत करतात, मग ते अल्पकालीन असो किंवा दीर्घकालीन. 

भारतीय बाजारांचे वॉचडॉग SEBI (भारतीय सिक्युरिटीज आणि एक्सचेंज बोर्ड) ने गुंतवणूकदारांना माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यास सक्षम करण्यासाठी या प्रत्येक म्युच्युअल फंड श्रेणीची स्पष्टपणे व्याख्या केली आहे.

साठा

शेअर्स किंवा इक्विटी म्हणूनही ओळखले जाणारे, स्टॉक हे सर्वात लोकप्रिय वाढ-केंद्रित गुंतवणूक आहेत. जेव्हा तुम्ही शेअर खरेदी करता, तेव्हा तुम्ही सार्वजनिक-व्यापार केलेल्या कंपनीचे अंश-मालक बनता आणि नफ्याचा एक भाग मिळवण्यासाठी उभे राहता. इक्विटी गुंतवणुकीसह रिस्क-रिवॉर्ड रेशो हे इतर गुंतवणुकीच्या इतर प्रकारांपेक्षा बरेचदा जास्त असते.

बंध

निश्चित-उत्पन्न सिक्युरिटीज म्हणूनही ओळखले जाते, बाँड हे कर्ज साधन आहे जे गुंतवणूकदाराने कंपनी किंवा सरकारला दिलेल्या कर्जाचे प्रतिनिधित्व करते. जेव्हा तुम्ही बाँड खरेदी करता, तेव्हा तुम्ही तुमचे भांडवल वापरण्याच्या बदल्यात बाँड जारीकर्त्याला तुम्हाला निश्चित व्याजदर जारी करण्याची परवानगी देता. रोख्यांच्या उदाहरणांमध्ये ट्रेझरी बिले, म्युनिसिपल बॉण्ड्स, कॉर्पोरेट बॉण्ड्स, सरकारी सिक्युरिटीज इ.

एक्सचेंज ट्रेडेड फंड (ईटीएफ)

एक्सचेंज-ट्रेडेड फंड , किंवा ETF, हे शेअर्स, बाँड्स, मनी-मार्केट इन्स्ट्रुमेंट्स इत्यादीसारख्या गुंतवणुकीचे संकलन आहे, जे अंतर्निहित निर्देशांकाचा मागोवा घेतात. ते वेगवेगळ्या गुंतवणुकीच्या मार्गांचे मॅश-अप आहेत जे म्युच्युअल फंड आणि स्टॉक या दोन मालमत्तांचे सर्वोत्तम गुणधर्म देतात. ETF चे व्यवहार स्टॉक एक्स्चेंजवर केले जातात आणि त्यांचे नियमन, संरचना आणि व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने ते म्युच्युअल फंडांसारखे असतात. तथापि, ईटीएफ आणि म्युच्युअल फंडांमधील एक मुख्य फरक असा आहे की पूर्वीचा बाजार दिवसभरात कोणत्याही वेळी सक्रियपणे व्यवहार केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांना रिअल-टाइम किमतीतील फरकांचा फायदा घेता येतो. याउलट, म्युच्युअल फंड, मग ते सक्रिय असो किंवा निष्क्रिय, फक्त ट्रेडिंग दिवसाच्या शेवटी खरेदी/विक्री करता येते. 

मुदत ठेवी

बँक मुदत ठेवी (FDs) हे गुंतवणूकदारांसाठी उपलब्ध सर्वात सुरक्षित  गुंतवणूक पर्यायांपैकी एक आहेत  . ते बँका आणि इतर NBFC द्वारे ऑफर केले जातात आणि गुंतवणूकदारांना त्यांची निष्क्रिय रोकड विशिष्ट कालावधीसाठी आणि निश्चित व्याजदरासाठी ठेवण्याची परवानगी देतात. व्याजदर हा पूर्वनिर्धारित असतो आणि बाजारातील चढउतारांमुळे प्रभावित होत नाही, ज्यामुळे गुंतवणुकीची अधिक सुरक्षितता सुनिश्चित होते. लवचिकतेच्या सुलभतेपासून गुंतवणुकदाराला ऑफर केलेल्या विविध पर्यायांपर्यंत, मुदत ठेवी हे जोखीम टाळणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी वरदान आहे.

निवृत्ती नियोजन

सेवानिवृत्तीसाठी बचत करणे तसेच तुम्ही सेवानिवृत्त झाल्यावर त्या उत्पन्नाचे व्यवस्थापन करणे या  आर्थिक नियोजनाच्या दोन अत्यंत महत्त्वाच्या बाबी आहेत . गुंतवणूकदारांसाठी अनेक प्रकारच्या सेवानिवृत्ती योजना उपलब्ध आहेत. सेवानिवृत्ती नियोजनासाठी गुंतवणुकीचे काही सामान्य पर्याय म्हणजे ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS), नॅशनल पेन्शन सिस्टीम (NPS), सार्वजनिक भविष्य निर्वाह निधी (PPF), बँक मुदत ठेवी इ. निवृत्तीसाठी बचत करू पाहणारा गुंतवणूकदार या पर्यायांचा विचार करू शकतो. जर ते निवृत्तीच्या जवळ असतील तर सुरक्षित गुंतवणुकीचे मार्ग.

रोख आणि रोख रकमेसमान

रोख समतुल्य गुंतवणूकदाराच्या मूळ गुंतवणुकीचे रक्षण करण्याचा प्रयत्न करतात आणि उच्च तरलता देखील देतात. तथापि, ते इतर गुंतवणूक प्रकारांपेक्षा सर्वात कमी संभाव्य परतावा देतात. ते सहसा भांडवली वाढ देत नसले तरी, त्यांच्याकडे नियमित परतावा देण्याची क्षमता असते. ते तुमच्या भांडवलाचे रक्षण करण्यात आणि तुमच्या गुंतवणुकीच्या पोर्टफोलिओची जोखीम बर्‍याच प्रमाणात कमी करण्यातही महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतात. रोख समतुल्य उदाहरणांमध्ये टाइम डिपॉझिट, ओव्हरनाइट फंड,  लिक्विड फंड , उच्च-व्याज बचत खाती, बँक खाती इ.

रिअल इस्टेट गुंतवणूक 

रिअल इस्टेट क्षेत्रात हॉस्पिटॅलिटी, रिटेल, कमर्शियल हाउसिंग, मॅन्युफॅक्चरिंग आणि बरेच काही यासारख्या अनेक उद्योगांसाठी मोठ्या संधी आहेत. गुंतवणूकदारांना त्यांच्या गुंतवणुकीवर लक्षणीय परतावा मिळविण्यासाठी व्यावसायिक किंवा निवासी मालमत्ता किंवा रिअल इस्टेट म्युच्युअल फंडांमध्ये गुंतवणूक करण्याचा पर्याय आहे. जेव्हा एखादी व्यक्ती रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवणूक करण्याचा विचार करते तेव्हा वेळ ही एक महत्त्वाची बाब आहे. एखाद्याने हे लक्षात घेतले पाहिजे की रिअल इस्टेटमधील गुंतवणूक अत्यंत तरल असू शकते, म्हणजे तातडीच्या आर्थिक गरजेच्या बाबतीत मालमत्ता लवकर विकणे आव्हानात्मक असू शकते.

भविष्य निर्वाह निधी

भविष्य निर्वाह निधी (कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी आणि सार्वजनिक भविष्य निर्वाह निधीसह) तुमच्या सेवानिवृत्ती निधीचा महत्त्वपूर्ण भाग बनवतात. भविष्य निर्वाह निधी ही एक अनिवार्य, सरकारी प्रायोजित सेवानिवृत्ती योजना आहे ज्याचा उद्देश कर्मचार्‍याने राजीनामा दिल्यावर किंवा निवृत्तीदरम्यान कर्मचार्‍यांना एकरकमी पेमेंट प्रदान करणे आहे.

विमा

विमा उत्पादने अनेकदा आर्थिक योजनेचा भाग असतात. ते टर्म इन्शुरन्स, लाइफ इन्शुरन्स, एंडोमेंट प्लॅन्स, चाइल्ड प्लॅन इ. सारख्या विविध स्वरूपात येतात. विशिष्ट उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासाठी विमा उत्पादने विकसित केली जातात, उदाहरणार्थ, जीवन विमा हे तुमचे वय वाढत असताना तुमचे खर्च पूर्ण करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे तर मुदत विमा मदत करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. तुमच्या मृत्यूच्या दुर्दैवी घटनेत तुमचे लाभार्थी.

प्रत्येक प्रकारच्या गुंतवणुकीमध्ये जोखीम-पुरस्कार गुणोत्तराची भिन्न पातळी असते. तथापि, तुम्ही कोणत्या प्रकारची गुंतवणूक उत्पादने निवडता हे केवळ जोखीम आणि परतावा या बाबींवर अवलंबून नसावेत. गुंतवणुकदाराने मालमत्ता वाटप, फी, मागील कामगिरी, तरलता इत्यादी घटकांचा देखील विचार केला पाहिजे. तुमचा पोर्टफोलिओ तुमची जोखीम सहिष्णुता, गुंतवणुकीची उद्दिष्टे आणि वेळेच्या क्षितिजाशी जुळत असल्याची खात्री तुमच्या गुंतवणूक नियोजनाने केली पाहिजे. आनंदी गुंतवणूक!

*फायदे स्वरूपाचे सूचक आहेत आणि ते विविध बाजाराशी संबंधित घटकांवर अवलंबून बदलू शकतात.
**म्युच्युअल फंड गुंतवणूक ही बाजारातील जोखमीच्या अधीन असते. योजनेशी संबंधित सर्व कागदपत्रे काळजीपूर्वक वाचा.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *